KURANCILI’NIN ADI ile TARİHİ (2)

KURANCILI’NIN ADI ile TARİHİ (2)

17.12.2018

Köyün kuruluşuyla ilgili farklı bir söylence de şöyledir. Daha köy yokken yörüklerden bir grup mayıs ayı içinde sürülerine yaylak olsun diye bugünkü Kurancılı’nın olduğu yere gelip çadırlarını kuruyorlar. Çok geçmeden bir yel, bir talaz, tipi boran derken, hava öyle bir soğuyor ki hayvanları telef olup kırılıyorlar. Bunu gören yörük başı üzüntüden ilenip, bu nasıl bir […]

Köyün kuruluşuyla ilgili farklı bir söylence de şöyledir. Daha köy yokken yörüklerden bir grup mayıs ayı içinde sürülerine yaylak olsun diye bugünkü Kurancılı’nın olduğu yere gelip çadırlarını kuruyorlar. Çok geçmeden bir yel, bir talaz, tipi boran derken, hava öyle bir soğuyor ki hayvanları telef olup kırılıyorlar. Bunu gören yörük başı üzüntüden ilenip, bu nasıl bir yer, kıran yeri, kırancı yer… deyip toplanıp gidiyorlar. Dolayısıyla kıran-bozan yer anlamına (Kırancılı) adı zamanla değişerek bugünkü Kurancılı adına dönüştüğü bir söylenti olarak söylenegelmektedir. (Kaynak kişi: Abdurrahman Şahin. 2017 yılında yapılan bir söyleşiden)

Hasan Şahin anılan kitabında Kurancılı da içinde çevre köylerin Anadolu’ya ilk gelen Türkmen ya da Türk boylarınca kurulduğunu kiminin adının (Kurancılı, İsahocalı) Süleyman Türkmani ve Ahi Evran Vakfiyelerinde geçtiği kuruluş yıllarının 1200’lere 1500’lere dek uzandığını bildirirken bir yandan da Kırşehir ve çevresine gelen konar-göçer yörük ve Türkmen aşiret, oymak ve kabilelerin 18. yüzyılda (1700’lü yıllar) yerleştirilmiş olduklarını görüyoruz bilgisini paylaşır. (ŞAHİN, agy, ss.231-246)

Dolayısıyla Kurancılı ve çevresindeki köylerden kimilerinin en azından İsahocalı, Kurancılı ve Ömerhacılı köylerinin kuruluş yıllarının 1200’ler, 1500’ler, 1700’lerden hangisi olduğu kesinlik kazanmamıştır. Soru şudur: 18. yüzyılda gelen konar-göçer aşiret ve boylar Anadolu’ya geldiklerinde hazır buldukları köylere mi yerleştiler, yoksa kendileri bir köy mü kurdular? Bu konu derin bir çalışmayı gerekli kılmaktadır.

Bununla birlikte Mehmet Emin Kılıç’ın yüksek lisans tezinde (XIII-XIV. Yüzyıllarda Kırşehir ve Yöresinin Siyasî, Sosyal; Kültürel ve Dinî Tarihi) Kırşehir çevresinde, Caca-oğlu, Ahî Evren ve Süleyman Türkmânî Vakfiyelerine göre 140 kadar köy olduğunu sayar.Bu adların hiçbirinde, Caca-oğlu Vakfiyesindekiler de içinde, Kurancılı adı doğrudan geçmemektedir. Ancak bugün bile Kurancılı’da arazi adı olarak Samanlı, dağ adı olarak Baran vardır. Acaba yukarıdaki alıntılarda Kurancılı adı geçiyor denilirken kastedilen Samanlı ve Baran Ağıl mıdır?
Tarih İçinde Kırşehir kitabında İlhan Şahin, Kırşehir tarihinin en önemli sorunlarından biri, bölgenin köy ve yer adları üzerine ayrıntılı bir araştırmanın yapılmamış olmasıdır derken bizim sorumuzun bir benzerini dile getirmektedir.
1311 (1893) Ankara Vilâyet Salnamesinde Kırşehir Sancağı bildirisinde Günaydın (2004, s.232) salnamenin yıllık anlamına geldiğini, Osmanlı’da ilk resmi salnamenin 1847’de yayınlandığını, 1893 Ankara Salnâmesinde Kırşehir’in Ankara vilâyetine bağlı bir sancak olduğunu bu sancağa bağlı Kırşehri kasabası, Hacıbektaş nahiyesi, Keskin, Mecidiye ve Avanos kazaları için başlık açıldığını, Kırşehri kazasına bağlı köyler sayılırken Kurancılı adının Kuranciyal olarak çevremizdeki köylerin de Ömerhacılı, Çağırhan, İsakocalı, Mehmedağa Çiftliği, Sofular adlarıyla geçtiğini Temirli adına rastlanmadığını görüyoruz.

Alanda yaptığımız görüşmelerde kasabamıza değişik zamanlarda çok değişik yerlerden soy ve aşiretlerin geldiğini, kiminin Çiçekdağı Güllühüyük köyünden, kiminin Yozgat, Sivas, Malatya, Erzurum, Çorum illerinden, kiminin Dalakçı’dan gelen Karacakürt olduklarını vb. biliyoruz. Örneğin Fakıların Erzurum’dan geldiklerini, ilk gelenlerden birinin Kürt Ömer olduğu büyüklerce söylenmektedir. Bu konuda araştırmacı yazar Adnan Yılmaz’ın şu saptaması pek öğreticidir (Küçük Asya’nın Kır-Şehri, Kırşehir Belediyesi Kültür-Tarih Yay.Serisi: 1, Ankara, 2006, s.157):

“Nitekim Anadolu’da göçer-konar Kürt-Türkmen aşiretleri dağlarda, yaylalarda iç içe yaşamışlar, genel anlamda örf ve adetlerde ortak paydalar bulunmasına rağmen ‘Dil’de genel anlamda hakim olan tarzı benimsemişler, bu yüzden sadece dilde çoğu Türkmenler Kürtleşmiş, çoğu Kürtler de Türkmenleşmiştir.”

Kamanlılar facebook grubu Kaman Kaymakamlığını kaynak göstererek Kaman tarihi ile ilgili koydukları 29 Ekim 2012 tarihli yazının bir yerinde şu bilgi verilmektedir: “Bugün BEKDİK ismiyle bilinen bu Türkmenler Maraş, Ereğli, Kırşehir, Nevşehir, Kaman, Aksaray, Koçhisar da yoğunlukla bulunurlar. BAYAT BOYUndandırlar. Kaman köy isimlerinde geçen Savcılı, Çağırkan (Çağırgan, İnallu, Çimeli Aksaray’dalar), İsahocalı, Karkın, Ömerhacılı, Kurancılı kabileleri Danişmentlüye tabi Maraş’tan gelen Dulkadirli obalarıdır.” (https://www.facebook.com/Kamanlilar/posts/381174085292989, 28.07.2018)

Kaman Büğüz köyünden yazar Sebahattin Yaşar, XV. yüzyılda Kırşehir’e gelen Varsaklar üzerine kitabında (XV. Yüzyılda Kırşehir Varsakları Büğüz Köyü, Kırşehirliler Federasyonu Yay. No: 2, Ankara, 2005, 105 s.)

“Varsak boyuna bağlı Karakoçlu cemaatinin 32 kabileden oluştuğunu, neredeyse tümünün Kaman yöresine konduğunu, Baran dağı adı ile Kurancılı da içinde köylerdeki Baran soyadının bu Karakoçlu’ya bağlı Baran Kabilesinden kaynaklı olduğunu anlatır. Şöyle der: “Karakoçlu cemaati içinden birer kabile, kayıtlara göre ‘Merdeşe dağı ile Baran dağı’ eteklerini, kışlak olarak kullanmıştır. Merdeşe ve Baran kabileleri bu dağlara adını vermiş olmalıdır. Merdeşe, bugün diğer adı Bayramözü olan Kaman’ın bir köyüdür. Baran dağı ise Kaman-Kırşehir yolunun güneyindeki bir silsiledir. Kaman başta olmak üzere Çağırgan, Başköy ve Kurancılı ve Benzer köyünde Baran soyadlı aile vardır…”

GAZİ BARAN



YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. .