KIRŞEHİR’E VE AHİLİK KÜLTÜRÜNE ADANAN BİR ÖMÜR: “AHİ BABA” MUSTAFA KARAGÜLLÜ

KIRŞEHİR’E VE AHİLİK KÜLTÜRÜNE ADANAN BİR ÖMÜR: “AHİ BABA” MUSTAFA KARAGÜLLÜ

06.02.2019

Mustafa Karagüllü, 1 Kasım 1928 (1) tarihinde Kırşehir’in Medrese Mahallesi, Tabaklar Sokak’ta dünyaya gelir. Babası Sıddık, annesi Sariye Hanımdır. Karagüllü, ilköğrenimini Namık Kemal İlkokulu’nda tamamladıktan sonra orta öğrenimine Kale Ortaokulu’nda devam eder. 1945 yılında ikinci sınıfa başlayacağı sırada yeni açılan Erkek Orta Sanat Okulu’na geçiş yapar. Öğrenimine devam ettiği Erkek Orta Sanat Okulu, 1948 yılında […]

Mustafa Karagüllü, 1 Kasım 1928 (1) tarihinde Kırşehir’in Medrese Mahallesi, Tabaklar Sokak’ta dünyaya gelir. Babası Sıddık, annesi Sariye Hanımdır. Karagüllü, ilköğrenimini Namık Kemal İlkokulu’nda tamamladıktan sonra orta öğrenimine Kale Ortaokulu’nda devam eder. 1945 yılında ikinci sınıfa başlayacağı sırada yeni açılan Erkek Orta Sanat Okulu’na geçiş yapar. Öğrenimine devam ettiği Erkek Orta Sanat Okulu, 1948 yılında Erkek Sanat Enstitüsü’ne dönüştürülür (2) ve buradan mezun olur. 1948 yılında er olarak askere gider. Görev yeri İzmit-Darıca’daki Deniz Topçu Alayı’dır. Burada Çavuş rütbesine yükselen Karagüllü, Alay mahkemesinde kâtip olarak çalışır ve 1950 yılında terhis olur. (3) Kırşehir’e baba ocağına döner. 1952 yılında Cacabey Camii ve Kapıcı Camii arasındaki adada babası Sıddık Karagüllü’ye ait hanı yıktırır. Yerine içinde kırk üç dükkân bulunan tek katlı ve ortası havuzlu “Şehir Çarşısı” veya “Şehir Hali” adını alacak olan binayı yaptırır. Çarşının, biri Cacabey Camii’ne diğeri de Kapıcı Camii’ne açılan iki kapısı vardır. (4)
Çarşının kırk üç dükkânında hazır elbise satan pazarcılar, lâstik ve mest ayakkabı satıcıları, manavlar, olukçular, sobacılar, semerciler vs. gibi pek çok meslek grubuna ait esnaf vardır. (5) Çarşı kısa sürede ünlenir. Kırşehirlilerin uğrak yeri olur. Karagüllü, bu yeni binada kendisine üç odalı büyükçe bir yazıhane açar. Bu yazıhanenin kapısı herkese açıktır. Burası adeta Kırşehir’in sorunlarının ve günlük politikaların konuşulduğu, tartışıldığı, gündemin belirlendiği, istişarelerin yapıldığı bir yer haline gelir. (6) Ayrıca bu yer, 1950’li yılların başında politikada yıldız gibi parlayan Osman Bölükbaşı’nın kurduğu Millet Partisi’nin Kırşehir’deki karargâhı; Karagüllü de Millet Partisi’nin, dolayısıyla Bölükbaşı’nın Kırşehir’deki sözcüsü konumundadır.(7) Kırşehir’in renkli simaları ve Bölükbaşı taraftarları burada bir araya gelir. Karagüllü’nün yerli ve milliyetçi kimliği ve Kırşehir sevdası da bu sıralarda belirginleşmeye başlar. Demokrat Partiyi hiç sevmeyen Osman Bölükbaşı, 1960 ihtilali olduğu sırada Millet Partili Mustafa Karagüllü’yü arar ve şöyle der: “Sayın Karagüllü, suret-i kat’iyyede taşkınlık göstermeyiniz. Fevrî hareketleri engelleyiniz.”(8)
Bu yeni yapılan çarşıda esnaf ve sanatkârlarla iç içe olan Karagüllü, 1952 yılında Etem Cihan’ın başkanlığında kurulan Kırşehir Esnaf Dernekleri Birliği (9)ve Kefalet Kooperatifi üyeleri arasındadır. Daha sonraki zaman içinde yönetimde söz sahibi olan Karagüllü, birer birer Esnaf Odalarını oluşturur ve Birliğe bağlar.
Bilindiği gibi Cumhuriyet’in kuruluşunun ardından bütün Anadolu coğrafyasında olduğu gibi Kırşehir’de de tarihî ve kültürel çalışmalar hız kazanır. Kırşehir’de Cevat Hakkı Tarım’ın öncülüğünde 1925 yılından itibaren Kırşehir’in geçmiş tarihine, edebî ve tarihî şahsiyetlerine, ekonomik gelişmesine dönük çalışmalar yapılır. (10) Bu düşünceden hareketle başta ünlü Türk büyüğü Âşık Paşa olmak üzere diğer Kırşehirli Türk büyükleri ile ilgili de anma toplantıları yapılır. Bu anma toplantılarının hızlı akışını II. Dünya Savaşı’nın çıkması ve savaşın uzun sürmesi sekteye uğratır. 1950’nin başlarında devlet eliyle İstanbul’un fethinin beşyüzüncü yılını görkemli bir şekilde kutlamak için hazırlıklar başlar. Bu vesile ile bütün yurtta olduğu gibi Kırşehir’de de tarihî, edebî şahsiyetler ve tarihî eserlerimizi gün yüzüne çıkartma çabalarına girişilir. Konyalılar, bilimsel çalışmalar ve anma toplantılarıyla Mevlânâ’yı ön plana çıkarıp Konya’nın adını ve kültürel mirasını ülke sınırlarının ötesine duyurmaya başlarken Kırşehirliler de bağrında sakladıkları Ahi Evran-ı Veli, Âşık Paşa, Gülşehri, Caca Bey gibi tarihî ve edebî şahsiyetlerini, mimarî eserlerini, Ahilik kültürünü geniş kitlelere tanıtmak için faaliyetler yapma kararı alırlar. Bu çalışmaların öncü liderleri arasında Mustafa Karagüllü de vardır. O, 1963 yılında “Ahi Baba Kültür ve Sanat Ocağı”nı kurar. Ahi Evran-ı Veli’yi, Ahilik kültürünü daha iyi tanımak ve tanıtmak için İstanbul ve Ankara’daki bazı bilim adamları ile görüşür, Kırşehir’e davet eder, toplantılar düzenler. (11) Aynı yıl içinde yapılan Millet Partisi İl İdare Kurulu Kongresi’nde başkan vekili olarak seçilir. (12) 1964 yılında Vali Sedat Kirtepe ve Belediye Başkanı Ziya Kılıçözlü’nün önderliğinde “Kırşehir’i Kalkındırma Derneği”nin kurucu üyeleri (13) arasına girer. Bu arada Em. Alb. Refik Soykut Belediye Başkanı seçilir. Karagüllü, onun Belediye Başkanlığı sırasında Ankara’dan ve Kayseri’den gelen yolcu otobüslerinin şehir içine girebilmelerini sağlamak amacıyla Cacabey Camii ile çarşı arasındaki arsasını bağışlar ve ayrıca arsanın üzerindeki dükkânlarının bir kısmının yıkılmasına, bir karşılık beklemeden rıza gösterir. Zaman zaman da Belediye Başkanı Refik Soykut ile birlikte Medrese Mahallesindeki yol çalışmalarını denetler. Karagüllü, 1965 yılından itibaren kişisel çabalarının yanı sıra, Kırşehir’in idarî ve mülkî amirlerini de harekete geçirerek Kırşehir’de “Esnaf Bayramı” adı altında törenler yapılmasına öncülük eder. Karagüllü, Esnaf Kefalet Kooperatifi ve Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği Başkanlığını temsilen 1968 yılının Ocak ayında Kırşehir’in çeşitli davaları ve sorunlarını takip etmek üzere Belediye Başkanı Ziya Kılıçözlü’nün önderliğinde Ankara’ya gider. Ankara’da bizzat İller Bankası, Adalet Bakanlığı, Tarım Bakanlığı ve Bayındırlık Bakanlığı ilgilileriyle görüşmelerde bulunur. (14) Merkezi Ankara’da olan Kırşehir’i Sevenler Derneği’nin ilk şubesi, 1968 yılında Kırşehir’de kurulur. Kurucular arasında Mustafa Karagüllü de vardır. (15) Karagüllü, yapılan ilk kongrede Kırşehir Sevenler Derneği’nin Kırşehir şube başkanlığına seçilir.(16) Karagüllü, 1969 yılında yapılan seçimde Türk Donanma Cemiyeti’nin Kırşehir Şube Başkanı olur. (17) Karagüllü, 1969 yılında Millet Partisi’nden Kırşehir milletvekili adayı olur. Bundan dolayı Esnaf Kefalet Kooperatifi Başkanlığından ayrılır. (18) Milletvekili seçilemez. Esnaf Kefalet Kooperatifi’nin 1971 yılında yapılan son kurul toplantısında Karagüllü’ye “Çalışkan Başkan” beratı verilir. Birlik Sigorta’nın 12. Genel Kurul Toplantısında yapılan seçimde oybirliği ile Murakabe Heyeti’ne seçilir.(19) Kırşehir Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği Başkanı Karagüllü, 20 Mayıs 1973 tarihinde Ankara’da yapılan Birlik Sigorta Kooperatifinin idare meclisine oybirliği ile seçilir. Bu Birlik Sigorta Kooperatifi, esnaf ve sanatkârların kurduğu güçlü bir sigortadır. (20) 1973 yılında Kırşehir’in gururu “yeleli aslan” Osman Bölükbaşı, 24 yıl milletvekilliğini ve 18 yıl genel başkanlığını yaptığı Millet Partisi’nden istifa eder. (21) Osman Bölükbaşı’nın yerine Millet Partisi Genel Başkanlığına Cemal Tural getirilir. Bu durumdan rahatsız olan Karagüllü ve arkadaşları, millet partililer ve Kırşehir teşkilâtı adına bir bildiri metni yazarlar ve ardından da diğer yöneticilerle birlikte partiden istifa ederler.(22) Esnaf teşkilâtındaki görevlerinin yanı sarı politik hayatı da yakından takip eden Karagüllü, 14 Ekim 1973 tarihinde yapılacak seçimde Kırşehir’den bağımsız milletvekili adayı olur. Bu seçimde Karagüllü ve arkadaşları “Gerçek Millet Partili ruhu ile” (23) hareket ederler. Bu düşünceden hareketle partililer, Karagüllü’yü Kırşehirli seçmene şu özelliklerini sayarak tanıtmaya çalışırlar: “Kırşehir Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği Başkanlığı, Ticaret ve Sanayi Odası Reisliği, Esnaf Kefalet Kooperatifi Başkanlığı, Kahveciler ve Otelciler Derneği Başkanlığı, Metal Sanayi Küçük Sanat Kooperatifi Üyeliği, Onix Mermer Hediyelik Küçük Sanat Kooperatifi Üyeliği, Cacabey Medrese Mahallesi (Kayseri) İltisak Yolu Yaptırma Derneği Başkanlığı, Türk Donanma Cemiyeti Şube Başkanlığı, Kırşehir’i Sevenler Derneği Şube Başkanlığı ve İmam-Hatip Okulu Yaptırma ve Yaşatma Derneği Üyeliği, İl Kültür ve Turizm Derneği Başkanlığı, S. S. Ahi Esnaf Kültürü Yapı Kooperatifi Başkanlığı.” Ardından da “böylesine faal bir adaya sahip”(24) çıkılması ve oy verilmesini isterler.
Karagüllü’nün yakın dostu Hüseyin Canıtez, nâm-ı diğer Âşık Boyacı bağımsız aday olan Karagüllü için Kırşehirli hemşehrilerinden şu mısralarda oy verilmesini ister:
“Şanslı görünmekte seçim gününde
Vefakâr, cefakâr bay Karagüllü
Denendi vazife alış yönünde
Taktirle anıldı bay Karagüllü
……
Bugün de karşında mebus adayı
Kimden ne beklersin işlet kafayı
Taktir et reyinle bay Mustafa’yı
Layıktır bizlere bak Karagüllü

Seçersen derdini çekinme söyle
Kendine hakiki bir vekil eyle
Ne aldık partiden bizler vekil eyle
Yalnız hatırası bay Karagüllü

Partiye bir düşün adayı izle
Kim kaldı sizinle bakın el ele
Boş verdik bilirsin artık evele
Bağımsız adaydır bay Karagüllü

Yararlı kimseye açık kapımız
Açık konuşuruz budur yapımız
Sizi tanıyanlar bütün hepimiz
Vekilimiz ol der sen Karagüllü
….” 25)
Seçim çalışmalarına başlayan Karagüllü’yü bir şiir ile destekleyenlerden biri de akrabası Erdoğan Kırboğa’dır. Kırboğa “Kırboğa’dan Karagüllü’ye” başlıklı uzun şiirinin şu mısralarında şöyle seslenir:
“…
Duydum ki halam oğlunu/ bağımsız aday
Ne kadar sevindim bilseniz/ ne kadar
Seçimler yaklaşmada
Çevrilen sandık başına
Şaşmayın kazara bu oyunda
Verin oylarınızı/ halam oğluna
Seçin Karagüllü’yü/ lâyıktır buna…
İnşallah seçilirsin/ dileğim budur
…”(26)
Yapılan seçim sonuçlarına göre CHP 2, AP 1 milletvekili çıkarırlar. (27) Dolayısı ile Karagüllü seçimi kaybeder.
Esnaf ve Sanatkârlar Birliği Başkanı olarak Karagüllü, 1974 yılında “10. Ahi Evran Esnaf ve Sanat Bayramı” münasebetiyle Kırşehir halkına basın aracılığı ile şöyle seslenir: “Bugün tarihî şehir Cennet Kırşehir’imizin bağrında ebedileşen pirimiz üstadımız Ahi Evran-ı Veli’nin her yıl düzenlenen “Ahi Evran Esnaf ve Sanat Bayramı”mızı Türkiye çapında teşkilât olarak, orta sınıf olarak, Şanlı Türk Milletimizin asil hissiyatına tercüman olarak kutlamanın müstesna mutluluğu içindeyiz.
Bu ulvi mutluluk bizleri aydın yarınlara millî vahdete götürecektir.
Evet Hacı Bektaş-ı Veli, Ahmet ve Mesut Gülşehri, Şıh Süleyman Türkmanî, Âşık Paşa, Caca Bey gibi büyük dâhilerin de manen aramızda olarak bu mutlu günü birlikte yaşamanın hazzı ne büyüktür. Bayramınız Türk Esnaf ve Sanatkârlarına kutlu olsun.”(28)
1975 yılında esnaf ve tacir ayrımını tartışmak üzere Vilâyet Konağında bir komite toplanır. Birlik Başkanı olarak Karagüllü söz alır ve “507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar yasasının ilgili maddelerini” göstererek böyle bir ayrıma karşı çıkar. (29)
Şair Boyacı Kırşehir Meytaş’ın açılışı sırasında Kırşehir Valisi, Bakanlardan Nuri Bayar, Halil Başol ve Milletvekili Eşrefoğlu’nun huzurunda okuduğu şiirinin şu mısralarında sözü, kendisini Ahilik kültürünü anlatmaya adayan Karagüllü’ye getirir ve şöyle seslenir:

“Taktimde Mustafa Karagüllüm var
Ahilik yoluna kendini adar
Kırşehir adını cihana savar
…” (30)
Karagüllü, Ahi Evran-ı Veli’nin adı ile anılan mahalledeki türbenin etrafının açılması ve çevre düzenlemesinin yapılması için ilgili ve yetkilileri harekete geçirir. (31) Bugünkü külliye şeklini almasında da rolü büyüktür. 1970’li yılların içinde Burhan Ulutan, Ahmet Uğurlu, Muzaffer Mermer vs. ile birlikte Kırşehir’de, Kırşehir Holding (1973), Petlas, Meytaş (1973), Oralsan, Kervansaray Yem Sanayi, Oral Giyim ve Türktur’un kurulması, şehrimizin gelişmesi için de büyük çaba harcar.
O, “Ahi Baba Kültür ve Sanat Ocağı”nı, 1978’de temeli atılan ve 1980’de inşaatı tamamlanan ve içinde 300 dükkân bulunan Ahi Esnaf Çarşısı’nın üçüncü katına taşır. (32) Burada Ahilik kültürünü anlatan eserler başta olmak üzere kitaplar toplar, bir kütüphane oluşturur ve Ahilik Kültürü ile ilgili faaliyetleri sürdürür. Ayrıca bu yeni mekânda da yakın dost ve arkadaşları ile Kırşehir’in çözüm bekleyen sorunlarına çareler arar. Uzun yıllar il il gezerek, zaman zaman da yurt dışına giderek Ahi Evran ve Ahiliğin prensipleri ile ilgili konuşmalar yapar. Bilimsel toplantılarda bildiriler sunar. (33) O yaptığı konuşmalarda Ahiliğin, Türkler arasında gelişip yaygınlaşan bir sanat, ticaret, sosyal dayanışma ve yardımlaşma kurumu, günümüzde ise kooperatifçilik, sendikacılık, sosyal güvenlik, kalite ve fiyat kontrol sistemi gibi fonksiyonları bulunan bir teşkilât olduğunu anlatır. Zaman zaman Esnaf ve Sanatkârlar Odalarını, Ticaret Odalarını ziyaret eder Ahilik kültürünü anlatır. Konuya ilgi duyanları teşvik eder, araştırmaya sevk eder. Karagüllü, Ocak 1982’de Kırşehir Esnaf Kuruluşları Ahilik ve Esnaf Kültürü Araştırma Merkezi’nin yayını olarak Kırşehir Esnaf Kuruluşları Bülteni’nin ilk sayısını valilik izni ile yayınlar.’ (33) Bültenin başyazısı, Kırşehir Valisi ve Belediye Başkanı Mehmet Saraçoğlu’nun “Kırşehir’in Özellikleri” başlığı ile yayınlanır. (35) Bülten, Kırşehir Esnaf Kuruluşları Ahilik ve Esnaf Kültürü Araştırma Merkezi Başkanlığı Bülteni (36) adı ile yayın hayatına devam eder. Karagüllü, ayrıca Kırşehir’in edebî ve tarihî şahsiyetleri ile ilgili sempozyumlar, konferanslar düzenlenmesine de öncülük eder.
Karagüllü, 1980’lerin sonuna doğru Em. Alb. Refik H. Soykut ile birlikte Ulupınar köyündeki Ziyaret Tepe’de bulunan Yunus Emre Türbesi’nin gün ışığına çıkarılması, bakımı ve millî park alanına dönüştürülmesinde, İpek Yolu üzerindeki Kesikköprü Kervansarayı’nın restorasyonu için Kırşehir Valiliğinin, Kırşehir Belediye Başkanlığının harekete geçirilmesinde önemli rol oynar. (37)
1984 yılında İstanbul’da aralarında Karagüllü’nün de bulunduğu esnaf, sanatkâr, sanayici, bilim adamı ve bürokrat 13 kişi “Ahilik teşkilâtının bilimsel olarak incelenmesi ve günümüzün bazı meselelerine çözüm getirmesi, esnaf, sanatkâr, sanayi ve ticarete dönük eğitim ve öğretim yapan orta ve yüksek dereceli meslek okullarında okuyan kabiliyetli gençlere maddî ve aynî yardımlarda bulunulması, Ahilikle ilgili bilimsel araştırmaların desteklenmesi, ulusal ve uluslararası kongre ve sempozyumlar düzenlenmesi” için Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı’nı kurma çalışmaları başlar. Resmî müracaatların tamamlanmasıyla da Vakıf 1986 yılında resmen faaliyete başlar. (38) Bu arada bir yandan da Kırşehir Esnaf Bayramı’nı organize etmeye devam eder. Artık bu kutlamaların devlet eliyle hem de bütün yurtta yapılmasını arzular. Bunun için zamanın Başbakanı sonra Cumhurbaşkanı olan Turgut Özal’a Belediye Başkanının da bulunduğu bir heyetle ziyarete gider. Özal’a Ahilik kültürünü ve önemini anlatır. Başbakan Turgut Özal, Karagüllü’yü Kültür ve Turizm Bakanı Mükerrem Taşçıoğlu’na yönlendirir. Bakanla fikir alışverişinde bulunurlar. Kısa bir süre sonra Kırşehir merkez olmak üzere bir Ahilik Kültürü Kutlama Haftası Yönetmeliği hazırlanır. (39) Bu yönetmelik, 02. 07. 1988 tarih ve 19860 sayı ile Resmî Gazete’de yayınlanır. Önce on beş ilde kutlamalar yapılır. Daha sonraki yıllarda bu sayı yeni illerin de katılımıyla artarak devam eder. 2008 yılında Ahilik Kültürü Kutlama Haftası Yönetmeliğinde yapılan bir değişiklikle kutlamaların koordinasyonu Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na geçer. (40) Karagüllü ve arkadaşlarının başlattıkları Ahilik Kültürü kutlamaları günümüzde başta Kırşehir olmak üzere bütün yurtta devlet, esnaf ve sanatkârlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından anlamına uygun olarak kutlanmaktadır.
Karagüllü, Kırşehir’de kurucusu olduğu Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi ile Esnaf Odaları Birliği’nde kırk altı yıl yönetim kurulu başkanı olarak görev yapar. Vefatına kadar da “Onursal Başkan” (41) unvanını onurla taşır. O, Ahilik kültürünü geniş kitlelere tanıtabilmek için yaptığı çalışmalardan dolayı pek çok kurum, kuruluş ve kişilerce takdir edilir, plâketlerle ödüllendirilir. Ayrıca yarım asra yakın bir zaman görev yaptığı ve bundan da onur duyduğu Kırşehir Esnaf Odaları Birliği Yönetim Kurulu, 4 Ekim 2001 tarihinde yapılan 9 sayılı Başkanlar Meclisi toplantısında oy birliği ile Mustafa Karagüllü’yü “Ahi Baba” ilân eder.
Kırşehir’e sevdalı Mustafa Karagüllü, ilk gençlik yıllarından itibaren bütün ömrünü ve servetini “Kırşehir esnaf teşkilâtlarına”, “Ahilik kültürünün araştırılmasına ve yaşatılmasına” ve “Osman Bölükbaşı”nın politikada başarılı olmasına harcamıştır. (42)
Rasim ve Metin adında iki oğlu ve Saliha Coşkun adlı bir kızı olan Mustafa Karagüllü, 1983 yılında hayat arkadaşı Selvi Hanımı kaybeder.
2 Aralık 1983 tarihinde İstanbul’da yaşayan kültürü ve zarafetiyle çevresinde iz bırakan Kırşehirli Ağalar’dan Devlet Demiryolları’nda İşletme Müfettişliği ve Müdürlüğü de yapan Kemal Kopçalıoğlu’nun kızı İsmet Sevinç Hanımla nişanlanır. Kendisini Karagüllü’nün “müvekkili” sayan yakın dostu, şair Hüseyin Canıtez, bu nişan merasimini sevinçle mısralara döker ve şunları söyler:
“İlahi takdirin çizdiği çizgi
Yarabbi ne büyük verdiğin sezgi
İnanmış kalplere yazdığın yazgı
Mutluluk getirsin senden dilerim

İş bu girişimim Karagüllü’me
Hayırlar dilemek geldi gönlüme
Mutluluk gününe, nikâh yönüne
Uğur getirmeni candan dilerim

İstanbul’da mukim hemşehrimizden
H. Ali Ekinci hemşerisinden
Behice ablanın asil neslinden
İsmet yengemize uğur dilerim
….
İki Aralıkta takılan yüzük
Şemsi’nden (43) işlenmiş bu güzel tüzük
Ömrün uzun olsun her yerde gözük
Sana da uzunca ömür dilerim
….” (44)
5 Mayıs 1984 tarihinde ikinci evliliğini İsmet Sevinç Hanımla yapan Karagüllü için mutlu ve vefat edinceye kadar sürecek yeni bir hayat başlar. Âşık Boyacı, bu evlilik ile ilgili de mutluluk dileklerini şu mısralarda dile getirir:
“Kutlamaya geldim Karagüllü’mü
Allah bu yuvayı daim eylesin
Hayırlar dilemek sardı gönlümü
Allah mes’ut etsin kaim eylesin

Hoş geldin derim İsmet Hanımefendiye
Mevlâ mutluluklar etsin hediye
Bugüne müşerref Mustafa Bey’e
Allahım çiftleri daim eylesin
….
İşte Mustafa Bey işte Kırşehir
Yapmadı hizmetler vermekte tehir
Ahi Esnaflarım ederek takdir
Derler ki Mevlâmız daim eylesin

Nikâhta keramet inancımız bu
Biz de duadayız amacımız bu
Ve Kırşehirliyiz kıvancımız bu
Allah kıvancımız daim eylesin
….”(45)
Dürüstlüğü, çalışkanlığı, fedakârlığı, cömertliği, yardım severliği, kibarlığı ile bilinen ve daha nice özellikleriyle iz bırakan “Ahi Baba” Mustafa Karagüllü, Kırşehir’e olan sevdasından hiç taviz vermeden 90 yıl ömür sürdü ve 17 Mayıs 2018 Perşembe günü evinde Hakkın rahmetine kavuştu. 18 Mayıs 2018 tarihinde Ahi Evran Camii’nde kılınan öğle namazının ardından Kümbetaltı Mezarlığı’nda ilk eşi Selvi Hanımın yanında toprağa verildi. (46) Huzur içinde yatsın.

DİPNOTLAR———————–
(1) İlhan Şahin, Mustafa Karagüllü’nün doğduğu ayı 1 Ekim 1928; Şevket Güner ise kitabında 1 Kasım 1928 olarak göstermektedir. Bu doğum tarihi hususunu 24 Eylül 2018 tarihinde merhum Mustafa Karagüllü’nün eşi İsmet Sevinç Hanıma sordum. O da Karagüllü’nün doğum tarihinin 1 Kasım 1928 olduğunu söyledi. İlhan Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, Ahilik Ansiklopedisi, c. II, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 52.; “Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, Gazeteci Şevket Güner’le Kırşehir, Akıerleri Yayıncılık, İstanbul 2019, s. 143.
(2) “Erkek Sanat Enstitümüz”, Kırşehir Resmî İl Gazetesi, yıl: 24, sayı: 946, 15 Eylül 1948, s. 3.
(3) İlhan Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, Ahilik Ansiklopedisi, s. 52.
(4) İ. Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, a.g.e., s. 52.
(5) “Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, a.g.e., s. 143.
(6) İlhan Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, Ahilik Ansiklopedisi, s. 52.
(7) “Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, a.g.e., s. 143.
(8) Hayri Çopuroğlu, Hatıralarım (Kırşehir), Ankara 1999, s. 73.
(9)“4 Ekim1952 tarihinde Kırşehir Esnaf Dernekleri Birliği büyük bir törenle ilk kuruluş kongresini yapmıştır. Kongrede bulunmak üzere Ekonomi Bakanı adına İç Ticaret Umum Müdürü Mazhar Özkal, Halk Bankası Umum Müdürü Nusret Uzgören, Esnaf Dernekleri Birliği Başkanı Abdullah Caner ve elliye yakın esnaf şehrimize gelmiştir.”, “Kırşehir Esnaf Derneği Birliği Kuruluş Kongresini Yaptı”, Kırşehir Haftalık İl Gazetesi, yıl: 27, sayı: 1199, 15 Ekim 1952, s. 1.
(10) İsmail Tokalak, “Tarım, Cevat Hakkı (1893-1964), Ahilik Ansiklopedisi, c. II, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 285.
(11) İlhan Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, Ahilik Ansiklopedisi, s. 52.
(12) “Millet Partisi İl İdare Kurulu Görev Taksimi Yaptı”, Yeni Kırşehir, yıl: 1, sayı: 67, 26 Haziran 1963, s. 1.
(13) Derneğin kurucuları arasında Vali Sedat Kirtepe, Belediye Başkanı Ziya Kılıçözlü, AP temsilcisi İlhan Altıok, CHP il başkanı Akıp Aksaç, CKMP temsilcisi Hacı Süleyman Mutlu, MP temsilcisi Mustafa Karagüllü, Esnaf Dernekleri temsilcisi Etem Cihan, Esnaf Kefalet Kooperatifi temsilcisi Hacı Ahmet Kurukafa, Basın temsilcisi Dursun Yastıman, Turizm Derneği Başkanı Akgün Ayata, Öğretmenler Derneği Başkanı Osman Çobanoğlu, Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Reşat Sülükçü, Ziraat Odası Başkanı Ali Uzun, Otomobilciler Derneği Başkanı Hüseyin Aktaş ve Din adamları temsilcisi İhsan Barutçu vardır. “Kırşehir’i Kalkındırma Derneği Kuruldu”, Yeni Kırşehir, yıl: 2, sayı: 519, 24 Aralık 1964, s. 1.; “Kırşehir’i Kalkındırma Derneği’nin İlk Toplantısı, Şehrimizde Yapı Malzemesi Satacak Şirket Kuruluyor”. Yeni Kırşehir, yıl: 2, sayı: 526, 2 Ocak 1965, s. 1.
(14) Bu heyette Belediye Başkanı Ziya Kılıçözlü, Mustafa Karagüllü’nün yanı sıra Teknik Ziraat Müdürü Attila Paşacıoğlu, Ticaret ve Sanayi Umumî Kâtibi Muharrem Erdaş da vardır. “Memleket İşlerini Takip Etmek İçin Ankara’ya Hey’et Gitti”, Yeni Kırşehir, yıl: 5, sayı: 1448, 9 Ocak 1968, s. 1.; Bu ziyaret sırasında Kırşehir Belediyesi’nin problemlerinin çözümünde yaptığı katkı ve yardımlardan dolayı Başkan Ziya Kılıçözlü, Karagüllü’ye bir teşekkür mektubu gönderir. “Başkan Kılıçözlü Kendisine Yardımcı Olan Karagüllü’ye Teşekkür Etti”, Yeni Kırşehir, yıl: 5, sayı: 1466, 30 Ocak 1968, s. 1.
(15) Diğer kurucu üyeler şunlardır: Orhan Baycan, Mehmet Ali Ökse, Ertuğrul Ersan, Enver Kardeş, Akgün Ayata, Etem Cihan, Dursun Yastıman, Ali Eral, Ali Uzun, Haşim Uzbilek., “KIRSED’in Kırşehir Şubesi Kuruldu”, Yeni Kırşehir, yıl: 5, sayı: 1458, 20 Ocak 1968, s. 1.
(16) “Mustafa Karagüllü KIRSED Başkanı Oldu”, Yeni Kırşehir, yıl: 5, sayı: 1480, 15 Şubat 1968, s. (17) “Türk Donanma Cemiyeti’nin Kırşehir Şubesi, Cumartesi günü yaptığı yıllık genel kurul toplantısında Mustafa Karagüllü’yü başkanlığa getirmiştir. Seçim ve iş bölümü sonunda yeni idare heyeti şöyle teşekkül etmiştir. Mustafa Karagüllü (Başkan), Sami Can (İkinci Başkan), Dursun Yastıman (Sekreter), Ahmet Kılavuz, Ahmet Fırat.”, “Karagüllü Türk Donanma Cemiyeti Başkanı Oldu”, Yeni Kırşehir, yıl: 6, sayı: 1808, 18 Mart 1969, s. 1.
(18) “Karagüllü ve Hatunoğlu Aday”. Yeşilyurt Gazetesi, yıl: 11, sayı: 2242, 4 Haziran 1969, s. 1.
(19) “Mustafa Karagüllü Birlik Sigorta Kooperatifi’nin Murakabe Hey’etine Seçildi”, Yeni Kırşehir Gazetesi, yıl: 9, sayı: 2329, 21 Nisan 1971, s. 1.
(20) “Mustafa Karagüllü Birlik Sigorta Kooperatifi İdare Meclisine Seçildi”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 101, 22 Mayıs 1973, s. 1.
(21) “Bölükbaşı, M. Vekilliği ve Partisinden İstifa Etti”, Ahi Gazetesi, yıl: 1, sayı: 22, 15 Eylül 1973. S. 1.
(22) Mustafa Karagüllü, “Gerçek Millet Partisi, Eski Teşkilât Mensupları Adına Duyuru”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 188, 3 Eylül 1973, s. 1.
(23) “Şehrimizde Seçim Çalışmaları Hızlandı”, Ahi Gazetesi, yıl: 1, sayı: 30, 25 Eylül 1973, s. 1.
(24) “Servetini Kırşehir İçin Cömertçe Harcayan: Kırşehir Milletvekili Bağımsız Adayı Mustafa Karagüllü”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 220, 10 Ekim 1973, s. 1.
(25 Hüseyin Canıtez, “Sayın Karagüllü”, Zaman Gazetesi, yıl: 3, sayı: 591, 5 Ekim 1973, s. 1.
(26) Erdoğan Kırboğa, “Kırboğa’dan Karagüllü’ye”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 220, 10 Ekim 1973, s. 1.
(27) “Şehrimizde CHP 2, AP 1 Milletvekili Çıkardılar”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 224, 15 Ekim 1973, s. 1.
(27)“Şehrimizde CHP 2, AP 1 Milletvekili Çıkardılar”, Doğuş Gazetesi, yıl: 1, sayı: 224, 15 Ekim 1973, s. 1.
(28) Mustafa Karagüllü, “Birlikte Yaşadığımız Bu Mutlu Gün”, Doğuş Gazetesi, yıl: 2, sayı: 384, 6 Eylül 1974, s. 1.
(29) “Esnaf-Tacir Ayrımına Birliğimiz Başkanı M. Karagüllü: Hayır Dedi”, Doğuş Gazetesi, yıl: 3, sayı: 461, 11 Mart 1975, s. 1.
(30) Hüseyin Canıtez, “Kırşehir Meytaş Açılışı”, Çiğdem Gazetesi, yıl: 4, sayı: 704, 25 Nisan 1980.
(31) İlhan Şahin, “Karagüllü, Mustafa (d. 1 Ekim 1928)”, Ahilik Ansiklopedisi, s. 52.
(32) İlhan Şahin, “Ahi Baba Kültür ve Sanat Ocağı”, Ahilik Ansiklopedisi, c. I, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 42.; İlhan Şahin, “Ahi Esnaf Çarşısı”, Ahilik Ansiklopedisi, c. I, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 80.
(33) Örnek olarak şu iki konuşma metninin künyesini verebiliriz: Mustafa Karagüllü, “Tarihte Kırşehir’in Kültür Potansiyeli”, Türk Kültürü ve Ahilik XXI. Ahilik Bayramı Sempozyumu Tebliğleri 13-15 Eylül 1985, Kırşehir, Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı Yayınları: 1, İstanbul 1986, s. 263-269.; “Kırşehir Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği Başkanı Mustafa Karagüllü’nün Konuşması”, Ahilik ve Esnaf -Konferanslar ve Seminer, Metinler, Tartışmalar-, İstanbul Esnaf ve Sanatkârlar Dernekleri Birliği Yayınları: 1, İstanbul 1986, s. 30-32.
(34) Mustafa Karagüllü, Kırşehir’in dünü, bugünü ve yarınını anlatabilmek için bir Bülten çıkartmak ister. Bu düşüncesini gerçekleştirebilmek için Valilik makamına şöyle bir yazı yazar: Şehrimiz içinde, taşra vilâyet ve yabancı ülkelerde bulunan hemşehrilerimiz, Kırşehir’i sevenlerimiz maalesef yeterli, doyurucu, bir gazete ya da dergi gibi bilgi alış verişini, sevindirici olayları, gelişmeleri alamamanın, duyamamanın, boşluğunu, ıstırabını, müteaddit iç ve dış seyahatlerimde müşahede etmişimdir.
Bu cümleden olarak; 15. 11. 1981 tarihinde Basına açık olarak esnaf kuruluşları başkanlar meclisi toplantısında, başkanlar meclisi başkanı sıfatıyla yaptığım sunuş konuşmam ve şehrimizin Ekonomik-Sosyal-Kültürel-Turizm sorunlarını ve gelişmeleri içeren gündem maddeleri ve müzakereleri bir basın bülteni halinde çıkarıp teşkilâtım adına yayınlayacağım yeni yıl mesajımla birlikte değerli hemşehrilerime teşkilâtımın alt ve üst kuruluş müntesiplerine göndermek suretiyle bir tarih şehri, bir kültür merkezi olan Kırşehir’imizin dünü, bugünü ve yarını hakkında kısa cümlelerle zihinlerde müphemiyet yaratan endişeye iten, ama aslında çok gelişmeler kaydeden, mesafe alan, ekonomik ve sosyal konularımızı havi basın bülteninin çıkarılmasına yüksek müsaadelerinizi arz ederim.” M. Karagüllü, “Valilik Yüksek Makamına, Kırşehir”, Kırşehir Esnaf Kuruluşları Bülteni, Ocak 1982, s. 2.
(35) Mehmet Saraçoğlu, “Kırşehir ve Özellikleri”, Kırşehir Esnaf Kuruluşları Bülteni, Ocak 1982, s. 3.
(36) Kırşehir Esnaf Kuruluşları Ahilik ve Esnaf Kültürü Araştırma Merkezi Başkanlığı Bülteni, yıl: 9, sayı: 43, Kasım 1993, s. 1-56.
(37) İlhan Şahin, “Yunus Emre Türbesi”, Ahilik Ansiklopedisi, c. II, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 352.
(38) Sadık Göksu, Kırkambar (Ahilik Ansiklopedisi) Ahilik Tarih Öncesinde Başlar, Sonsuzdan Gelir, Sonsuza Gider, Uranus Yayınları, İstanbul 2011, s. 316.; İlhan Şahin, “Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı”, Ahilik Ansiklopedisi, c. I, (Editörler: Prof. Dr. Yusuf Küçükdağ-Yrd. Doç. Dr. Yaşar Erdemir-Bekir Şahin), Ankara 2014, s. 217.
(39) Refik Soykut, Karagüllü’nün bu girişimlerinden duyduğu mutluluğu şu teşekkür yazısının bir paragrafında şöyle belirtir: “… 1965 yılından bu yana yirmibir yıl düzenle idrak ettiğimiz ikişer, üçer günlük “Ahilik Bayramları”mızın bundan böyle haftaya çıkartılması, Devletimize de mal edilmesi ve keza bütün illere teşmil edilip ülke çapında ele alınması konusundaki vaki teşebbüs ve üstün gayretleriniz, büyük bir başarı ve zengin bir iftihar kaynağımız olmalıdır.” Ahi Refik Soykut, “Araştırmacı Yazar Refik Soykut’un Teşekkür Yazısı”, Kırşehir Esnaf Kuruluşları Bülteni, yıl: 5, sayı: 13-14, Nisan-Mayıs 1987, s. 34.
(40) Lale Tunçbilek, “Türkiye’nin Yaşayan İnsan Hazinezi: Ahi Baba Mustafa Karagüllü”, http://kirsehircigdem.net/turkiyenin-yasayan-insan-hazinesi-ahi-baba-mustafa-karagullu/ 28. 09. 2015.
(41) Şevket Güner, “Kırşehir’in Kültür Hazinesi: ‘Ahi Baba’ Mustafa Karagüllü”, kirsehircigdem.net/kirsehirin-kultur-hazinesi-ahi-baba-mustafa-karagullu/ 17 Mayıs 2018.
“Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, Gazeteci Şevket Güner’le Kırşehir, s. 143.
(42) “Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, a.g.e., s. 144.
(43) Kırşehirli ünlü halk ozanı Şemsi Yastıman. (E. Ü.)
(44) Mustafa Karagüllü ve İsmet Sevinç hanımın nişanına dair yazılan bu şiirde ismi zikredilen H. Ali Ekinci’nin yanı sıra Ahmet Uğurlu, Şemsi Yastıman, Mazhar Çelebi, İlhan Şahin, Galip Demir ve eşi Nermin Hanım da vardır. Hüseyin Canıtez, “Besmele”, Kırşehir Gazetesi, yıl: 3, sayı: 696, 22 Aralık 1983, s. 2.
(45) Hüseyin Canıtez, “Karagüllülere Bir Mutluluk Dileği”, Kırşehir Gazetesi, yıl: 4, sayı: 822, 17 Mayıs 1984, s. 1.
(46) “Kırşehir’in Ahi Babası: Mustafa Karagüllü”, Şevket Güner, Gazeteci Şevket Güner’le Kırşehir, s. 144.

Dr. Öğr. Üyesi Erol ÜLGEN

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi, Fen-Edebiyat
Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi;
Meslek Yüksekokulu Müdürü.
erolulgen7@gmail.com/ erol.ulgen@yeniyuzyil.edu.tr



YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. .