KIRŞEHİR KANUNU

KIRŞEHİR KANUNU

04.05.2015

KIRŞEHİR KANUNU   Türkiye tarihinde ilk kez bir il, 61 sene önce 2 Mayıs1954 yılında yapılan seçimlerde iktidar partisinin istemediği bir milletvekilini seçtiği için cezalandırıldı. Osman Bölükbaşı, Adnan Menderes’in olduğu kadar Demokrat Partililerin de korkulu rüyasıydı. Özellikle 1950-1954 yılları arasında gerek Meclis içinde, gerek Meclis dışında yaptığı konuşmalarda Adnan Menderes’i ve DP’yi ağır ve iğneleyici […]

KIRŞEHİR KANUNU

 

Türkiye tarihinde ilk kez bir il, 61 sene önce 2 Mayıs1954 yılında yapılan seçimlerde iktidar partisinin istemediği bir milletvekilini seçtiği için cezalandırıldı.

Osman Bölükbaşı, Adnan Menderes’in olduğu kadar Demokrat Partililerin de korkulu rüyasıydı. Özellikle 1950-1954 yılları arasında gerek Meclis içinde, gerek Meclis dışında yaptığı konuşmalarda Adnan Menderes’i ve DP’yi ağır ve iğneleyici bir dille eleştiriyordu. Adnan Menderes, bu baş edilmesi zor muhaliften kurtulmak istiyor, 1954’teki seçimler öncesinde onun milletvekili seçilmemesi için gayret gösteriyordu.

Adnan Menderes’in her türlü engellemelerine rağmen Osman Bölükbaşı liderliğindeki Cumhuriyetçi Millet Partisi, 2 Mayıs 1954’te  45 ilde katıldığı seçimlerde  yalnızca bir ilden, Kırşehir’den beş milletvekili çıkarabildi. Bunlardan birisi de Adnan Menderes’in istemediği Osman Bölükbaşı’ydı. Osman Bölükbaşı’nın yeniden milletvekili seçilmesinin Adnan Menderes’i çileden çıkardığı söylenir. Adnan Menderes hırsını Kırşehir’den almış ve  ağır bir şekilde cezalandırmıştı. Gerçekten de Kırşehir’in muhalefete, hele de Osman Bölükbaşı’nın partisine oy vermesine sinirlenen Adnan Menderes, Kırşehirlileri cezalandırmak için ilçe haline getirdi.

Gazeteci yazar Altan Öymen Kırşehir’in uğradığı bu haksızlığı  kaleme aldığı “ÖFKELİ YILLAR” kitabında 1950 yılından itibaren başlayan siyasetteki öfkeli yılları ve Kırşehir’in ilçe yapılmasını şu şekilse anlatmaktadır.

1954 Seçimlerinden hemen sonra Adnan Menderes’in Başbakanlığında kurulan hükümetin “KIRŞEHİR KANUNU” diye adlandırılan kanundu. O kanunla Kırşehir il olmaktan çıkarılıyor, ilçeleri komşu illere dağıtılıyordu. Kırşehir’in yerine Nevşehir il haline getiriliyordu. Kanunun gerekçesi ise bazı coğrafi, idari, iktisadi nedenler sıralanıyordu. Ama gerçek amacın ne olduğu belliydi. Kırşehir 1954 seçimlerinde iktidarın çok kızdığı Osman Bölükbaşı’nın partisine o zamanki adıyla CUMHURİYETÇİ MİLLET PARTİSİ’NE oy vermişti.

CMP Türkiye genelinde Kırşehir dışında başka hiçbir yerde milletvekili çıkaramamıştı ama Kırşehir’deki 5 milletvekilinin tamamını kazanmıştı.

Çıkarılmak istenen kanunla Kırşehir cezalandırılacaktı. Muhalefetteki partileri destekleyen öteki illerin halkına sizde ayağınızı denk alın olacaktı. Ama tabii bu, hiçbir şekilde açıklanmıyordu. Zaten buna gerekte yoktu. Anlayan anlayacağını anlıyordu.

Kanunun meclisteki görüşmeleri başlarken de sanılıyordu ki hükümet kürsüde, gerekçedeki coğrafi, idari, iktisadi nedenleri sıralamakla yetinecek,. Muhalefet tabi hükümetin amacının siyasi olduğunu iddia edecek ama hükümet bunu kabul etmeyecek…

Böyle sanılıyordu başlangıçta da her şey sanıldığı gibiydi. Fakat birden bir şey oldu. Vilayet nasıl anormal olur?

Osman Bölükbaşının kürsüye çıkıp iktidara yönelttiği eleştirilerden sonra Başbakan Adnan Menderes konuşmasının bir bölümünde bir çeşit “VELEV Kİ” parantezi açarak şunları söyledi.

(…) Demek istiyorlar ki bu iş siyasidir. Bu işin siyasi olmadığı hakkında dahiliye vekilimiz ( İçİşleri Bakanımız )  izahat vereceklerdir. Fakat bir an için kendisinin nokta-i nazırını (Görüşünü) hakikattır diye kabul edelim, diyelim ki bunun yapılmasında siyasi maksatta vardır. (…) Siyasi maksat mevcut olduğunun bir an için farz edelim. Bu vilayetin (ilin) içtimai ve siyasi bünye (yapı) itibarıyla anormallik göstermekte olduğunu inkar edemeyiz.

Evet, evet, evet biz açık konuşuruz. Türkiye’nin hiçbir tarafında, hiçbir vilayetinde yüzde üç ten fazla rey almamış bir partiye mensup bir milletvekili arkadaşın Kırşehir’de takip ettiği ivicaclı (eğri büğrü) siyaset malumdur. (…) Eğer bir vilayetin halkı, milletvekilleri tarafından böylesine idlal edilmiş (etkilenmiş) olursa hakikati ifade etmenin bir siyasi tedbir zarureti (zorunluluğu) haline geldiğini de kabul etmek yerinde olur.”

Böylece Kırşehir’in iktidar tarafından “ ANORMAL” sayılmasının nedeninin Osman Bölükbaşı ve arkadaşlarına oy vermesi olduğu Meclis tutanaklarına geçmiş oldu…

İşte Altan Öymen Öfkeli Yıllar isimli kitabında Kırşehir’in ilçe yapılarak ilçelerinin de diğer illere dağıtıldığını anlattığı eski Belediye Başkanımız Dr. Cahit Gürses’in Mersin Cumhuriyet Meydanı’nda yaptığı konuşmada “canımı acıtıyor, kanıma dokunuyor” dediği Kırşehir’in ilçe yapılmasının nedenleri…

BİR ANI

Dönemin DP Kayseri Milletvekili Servet Hacıpaşaoğlu, anılarında Kırşehir’le ilgili kanun konusunda şunları yazar:

“DP siyasi hayatının en büyük yanlışını yapıyordu. Kırşehir ilini ilçe yapacaktı. Bunu, ilk duyduğumuzda inanamamıştık; günün şakası sanmıştık. Sonradan öğrendik ki, gerçekten Kırşehir’i ilçe yapmak için gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Şaşılacak şeydi. Devleti, vatandaşın ayağına getirmek için, bazı nahiyeleri ilçe, bazı ilçeleri de il yapmak isteyen Bir iktidarın, 40 yıllık Kırşehir ilini ilçe yapmak istemesi anlaşılır şey değildi.

“Bu kanunun gerekçesi ne olacaktı? Kırşehir’in Millet Partisi’ne oy vermesi. Bu, Türk toplumuna demokrasiyi getirmek isteyenlere karşı işlenmiş bir suç olabilir miydi? 490’lık DP grubunun, 495 olması ya da olmaması neyi değiştirirdi? Buna karşılık, küçük bir siyasi partinin, 5 milletvekili çıkarması Türkiye’deki demokratik mozaiki tamamlayıcı olamaz mıydı?.. Evet, DP iktidarı, görünürde Nevşehir’i il yapmak gerekçesiyle, aslında ise, Kırşehir’i cezalandırmak için son derece ilkel bir tutum içine girmişti.

*      *     *

Kanun tasarısını inceleyen komisyonun başkanı DP’li Muhlis Tümay, tasarının hiçbir adalet düşüncesi ile bağdaşmadığını belirtmiş ve bu tasarının kanunlaşması vebalini yüklenmemek için başkanlıktan istifa etmişti. Yerine Nevşehir Milletvekili Hasan Hayati Ülkü başkan olarak seçilmişti. Bunun üzerine Osman Bölükbaşı, “Neyse, ipimizi bir Nevşehirlinin çekmesi uygundur” diye espri yapmıştı.

 

 

 

 



YORUMLAR

Toplam 2 yorum bulunmaktadır.

VAHDET

Osman bey, bu güzel bilgilendirici, aydınlatıcı Kırşehir’in acı kaderini dile getiren bilgi dolu yazınızla bizleri aydınlattığınız için teşekkür ediyorum. İnşallah siyasilerimiz ve seçilecek olan milletvekili adaylarımız yazınızı okumuştur.

05.05.2015, 9:09
Abdullah AYDOĞMUŞ

Gerek Sizin yazınızı gerekse yastıman bey’in yazısını okudum.Maalesef bizler demokrasi zede bir toplumun fertleriyiz.Bizler bu makus tarihi gerçekleri yenip insanlarımızın küçük hesap peşinde koşmadan sivil toplum kuruluşları ile beraber,yönetimlerle beraber daha çok birlikte olup tek ses getirdiğimiz zaman
ticarette alışverişlerde birlikteliğimizi sağladığımız zaman bu sorunların çözüleceğinden eminim.Bu duygularla hepinize saygılarımı sunuyor başarılar diliyorum

12.05.2015, 10:41

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. .