ARTVİN İÇİN

ARTVİN İÇİN

10.05.2017

“Artvin duvara asılı yağlı boya tabloya, Ardanuç da kartal yuvasına benzer. “ Reşat Nuri Güntekin Artvin Doğu Karadeniz’de temel eğitim sorununu ilk kez çözmüş olan bir ilimizdir. Cumhuriyet eğitimi amacına ilk kez Artvin’de ulaşmıştır. Bu nedenle ülkemizin dört bucağına en çok aydın ve iş elemanı yayan illerimizin başında gelmektedir. Coğrafi yapısı,dağlık arazisi,sanayi’nin Murgul bakır İşletmeleri […]

“Artvin duvara asılı yağlı boya tabloya, Ardanuç da kartal yuvasına benzer. “

Reşat Nuri Güntekin

Artvin Doğu Karadeniz’de temel eğitim sorununu ilk kez çözmüş olan bir ilimizdir. Cumhuriyet eğitimi amacına ilk kez Artvin’de ulaşmıştır. Bu nedenle ülkemizin dört bucağına en çok aydın ve iş elemanı yayan illerimizin başında gelmektedir.
Coğrafi yapısı,dağlık arazisi,sanayi’nin Murgul bakır İşletmeleri ve ekleri dışında bulunmaması nedeniyle geçim kaygısı, iş olanakları amacıyla Artvin halkı tüm Türkiye’mize dağılmakta olup nerdeyse her ilde yeni bir Artvin ulaşmıştır, (Bursa, Adapazarı, İzmit, Aydın,İzmir, Tokat, Kırşehir)
Bu bizim şansımızdır.
Artvin’in Arhavi-Hopa deniz sahilinde olmak üzere,Ardanuç, Şavşat ,Yusufeli ve yeni ilçe merkezi olan Murgul olmak üzere 7 ilçesi vardır.
Bugün Hopa limanı, Mersin-Samsun’dan sonra ülkemizin en büyük üçüncü limanı olmak durumundadır. İran transit yolunun Hopa limanına bağlanması çevreye yeni bir canlılık getirmiştir.
Artvinli olduğum için söylemiyorum.
Gerçek olduğu için söylüyorum: Artvinliler her dönemde devletine milletine bağlı vatansever insanlar olarak tanınmışlardır.
Zaten bizlere, İstanbul’da, Ankara’da, İzmir’de, Aydın’da bugünleri yaşatan vatan sevgisi değil midir?
Ne diyordu Namık Kemal o ünlü “Vatan “makalesinde:
“İnsan vatanını sever, çünkü vücudumuzun maddesi vatanın bir parçasıdır.”
” İnsan vatanını sever, çünkü özgürlüğü, rahatı, hakkı, menfaati vatan sayesinde mümkündür.”
“İnsan vatanını sever, çünkü, millet, hürriyet, menfaat, bağlılık, tasarruf, egemenlik, atalara hürmet, aileye muhabbet gençlik günlerini anma, gibi birçok yüksek duygunun kaynaşmasından meydana gelmiş mukaddes bir fikirdir.”
Artvin’in tarihini bugüne dek somut verilerle araştırıp ortaya koymak mümkün olmamıştır.
M.Ö 5 bin yıllarından başlayarak çevrede Türk kökenli Sümerler’in yurt tuttukları bilinmektedir. M.Ö. II.YY.’da Batı Türkleri diye bilinen Oğuzların eline geçmiştir.
Bunu, Kuzey Doğu Anadolu’da yaşamış olan ve Oğuzların Rumlarla
savaşımını anlatan Dede Korkut Öykülerinden anlamak da mümkündür. Dede Korkut Öykülerinde Doğu Karadeniz-Kuzey Doğu Anadolu’nun kültür birimleri, ifadeleri vardır.
Daha sonraları Türk Devletleri ad değiştirmiş, Artvin ve çevresi Asıl maya Türk kalmak üzere, Anadolu Selçuklu Devleti’nin eline geçen Çoruh Kür Vadisi, bunu izleyen yüzyıllarda zaman zaman yapılan akınlarla 1479’da Osmanlıların eline geçmiştir. En son fethedilen
yer, bölgeye hakim olan ve Rus Kralı Aşut tarafından yaptırıldığı ileri sürülen Ardanuç Kalesi zapt edilmiştir. Halen harap olan bu kalede bulunan Caminin adının İskender Paşa Camisi olması da kumandanın adını taşımaktadır: İskender Paşa!
Ne yazık ki bu cami, Ardanuç’un yeni yerleşim alanına taşınmasından sonra cemaatsiz kalmış,ve tam bir tarihi kent hüviyetinde olan eski Ardanuç, iç ve dış kalelerinin yıkılması, kiliselerin tahribi, korunmaya layık orijinal evlerinin yıkılmasıyla tamamen yok olmuştur.
Korunsaydı, bu bölgede bugün enteresan bir turistik alan mevcut olacaktı. Çeşmesi, hamamı, su yolları, kemerleriyle…
Daha sonra 1877-1878 Osmanlı -Rus Savaşı ve bilinen acının da
acısı olaylar. Yenilgi göç, kanlı boğuşmalar!
Sonuçta 3 Mart 1878’de Kars-Ardahan-Artvin imzalanan Ayastefanos (Yeşilköy) anlaşmasıyla savaş tazminatı olarak Çarlık Rusya’sına verilmiştir. 13 Temmuz 1878’de bu anlaşma yenilenmiştir. Berlin anlaşmasıyla. Ve 7 Mart,1921’e dek süren (41 yıllık esaret.
3 Mart 1918’de halkın isteklerine uyulmak üzere Brest-Litovsk anlaşması imzalanmıştır.Buna göre bu üç il,hangi tarafı isterse o tarafa ait olacaktı. Oylama sonucunu enteresan olarak bilgilerinize sunuyoruz
Oya katılan 22.654 kişiden 22.602’si Türk tarafını, 52 kişi de Rus tarafını istemiştir.
Oltu çevresinde 5279 kişiden tamamı Osmanlı’yı, Kars’ta, 70 Rus dışında 19.446 kişinin tamamı Osmanlı’yı, Kağızman’da 8198 oy sahibinden 140 kişi dışında tamamı Türk tarafını, Artvin çevresinde 10.842 oy sahibinden ,10.831’i Osmanlı’yı, 11 kişi de Rusları istemiştir.
Batum’da: 4.312 kişi oy kullanmış 2269 kişi Osmanlı yönetimi ni,160 kişi de Rusları istemiştir. 1483 kişi de çekimser kalmıştır.
Daha sonra Ruslar aleyhlerine olan halk oylamasını tanımamışlar ve 1915’teki gibi yeniden ikinci kez bölgeye Ermenileri saldırtarak kırımla, katliamlar yaptırmışlardır.
23 Nisan 1920 de toplanan Milli Ankara Meclis’i seçim çevresine diplomatik bir taarruzla Artvin-Ve Batum’u dahil etmiştir. Bunun üzerine Ali Rıza Acara (1883-1964),
Edip Dinç (1881-1963), Akif Sümer (1879-1944), Ahmet Fevzi Erdem(1885–….?),
Ahmet Nuri Bey(1887-…..?).
20 Ocak 1920’de toplanan son Osmanlı Meclisi’de Elviye-i Selâse (Üç Sancak) Kars-Ardahan-Batum’u yani Artvin’i Milli Misak sınırları içerisinde göstermişti.
1.Büyük Millet Meclisi’ne savaş ve tutsaklık yıllarının acılarıyla katılan bu temsilcilerimiz Artvin dağlarında, Artvin vadisinde yatan aziz şehitlerimizle beraber saygıyla anarım!
Onların kalemlerinde mürekkep değil,şehit kanları vardı!
Sözlerimi Artvin’li halk âşığı Nevzat Genç’in iki dörtlüğü ile bitirmek isterim:

Atabeyler, Kıpçak, Hazar Türklerin
Sümerler soyundan asır boyların
Osmanlı-Selçuklu büyük soyların
Tarihten ibret almaya geldik!

Tarihten ibret almayı bilen Artvin halkı,doğasına da boğasına da sahip çıkmayı bilir. Atatürk’üne, Cumhuriyet ilkelerine Misak-ı Milli’ye dört elle sarılır. Milli bütünlük şiarıdır. Milli haysiyet, iliklerine işlemiştir. 93 Harbi’nde (1877-1878), 1. Dünya Harbi’nde düşmanla mücadele etmeği onur bilmiştir.

Çevrene hakimsin,dargın bakarsın,
Gelen dostlarına derdin dökersin,
Bazı cahil halktan neler çekersin,
Melhemsiz yaranı sarmaya geldik!
Kaynakça: 1- Uyan Padişahım,Cahit Öztelli, Milliyet Yay.,1976.
2-Türk Edebiyatı, Tekin Erer, Mart.-1987-
3- Türk-Sovyet İlişkileri, Feridun Cemal Erkin. S. :259-260)
4- M.Âdil Özder, Artvin ve Çevresi,1971,Ankara.
5- Hayrettin Tokdemir, Artvin Destanı, 1978 (Ankara.



YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.

Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. .